Το Μπαρόκ στη Τέχνη, από την Αναγέννηση στο κατώφλι της Νέας Εποχής.

 

Αν η κλασσική Αναγέννηση στηρίχθηκε στη γεωμετρική πειθαρχία της κλασσικής σύνθεσης και λάτρεψε το αρχαίο ελληνικό στυλ,  το Μπαρόκ ήρθε να ανατρέψει τα δεδομένα . Στα τέλη του 16ου αιώνα , μετά το πέρας του Μανιερισμού,  εώς τις αρχές του 18ου αιώνα, το Μπαρόκ επικράτησε στην Ευρώπη στις εικαστικές τέχνες και στην  αρχιτεκτονική, γκρεμίζοντας τα κλασικά πρότυπα ακολουθώντας μια δική του  ξεχωριστή έκφραση. Η κλασικές γραμμές έρχονται να αντικατασταθούν από κυματιστές πολύπλοκες  και το φως εναλλάσσεται περίτεχνα  με το σκοτάδι. Η διάσπαση της χρωματικής επιφάνειας είναι , σε αυτό το  καλλιτεχνικό ρεύμα, πιο έντονη και το φως φιλτραρισμένο   πια , αποκτά ιδιαίτερες αποχρώσεις, εκφράζοντας το συναισθηματισμό του εκάστοτε καλλιτέχνη. Άλλωστε και το όνομα του καλλιτεχνικού ρεύματος προέρχεται από την πορτογαλική λέξη barocco που στην ουσία  σημαίνει ακατέργαστο μαργαριτάρι. 

Η αυστηρή λογική λοιπόν των συνθέσεων υποχωρούν για να δώσουν την θέση τους στη κίνηση, την ελευθερία , την δραματικότητα και τον λυρισμό. 

Κυριότεροι εκπρόσωποι του Μπαρόκ  είναι ο Caravaggio (1562-1609) αλλά και ο Δομίνικος Θεοτοκόπουλος, κατά κόσμον El Greco(1541-1614),  ο Ιταλός Αννίμπαλε Καράτσι (1560-1609), οι Φλαμανδοί Ρούμπενς (1577-1640), Άντονι βαν Ντάικ (1599-1641) και ο Ισπανός Ντιέγκο Βελάσκεθ (1599-1660).

Στην Αρχιτεκτονική , το στυλ γίνεται ιδιαίτερα διακοσμητικό και μνημειώδης. Στα  μπαρόκ οικοδομήματα  χρησιμοποιούνται επιτηδευμένες  κυματοειδείς επιφάνειες με σκοπό να  προκαλέσουν τον θεατή δέος και ένα κόσμο φαντασιώσεων.

Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Ροκοκό

Το Ροκοκό υπήρξε  η τελευταία φάση του Μπαρόκ. Ονομάστηκε έτσι περιπαικτικά από τους νεοκλασικιστές , επιθυμώντας  να ασκήσουν αυστηρή κριτική  σε αυτό το καινούργιο ρεύμα . Το όνομα του προέρχεται από την γαλλική λέξη ροκάιγ που σημαίνει χαλίκι.  Το ροκοκό ήταν μια διακοσμητική τάση που ολοκληρώθηκε στην αυλή του Λουδοβίκου 15ου , λίγο πριν ξεσπάσει η Γαλλική Επανάσταση ενώ αντανακλούσε την πολυτελή ζωή των ανακτόρων. 

Χαρακτηρίζεται από ζωηρότητα, ευθυμία και  ελαφρότητα . Λεπτές γραμμές, παστέλ χρώματα, γυαλιστερές επιφάνειες και αγάπη για την κινεζική τέχνη αποτελούν λίγα μόνο γνωρίσματα του. 

Στην αρχιτεκτονική , το ροκοκό εγκαταλείπει το βαρύ και πομπώδες μπαρόκ στυλ και προτιμά την ευκινησία και το περίτεχνο διακοσμητικό ύφος. Όλα χωρούν στο ροκοκό, λουλουδιασμένα κλαδιά και φυλλωσιές σε σπείρες συνυπάρχουν αρμονικά σε αυτό το ανάλαφρο στυλ. Η επιπλοποιία και η διακόσμηση  αυτή την περίοδο βρίσκονται  στα καλύτερα τους. 

Κύριοι εκπρόσωποι του ροκοκό υπήρξαν  ο Γάλλος Αντουάν Βατώ( 1684-1721) και επίσης  Γάλλος ζωγράφος Ζαν Ονορέ Φραγκονάρ (1732-1806).