Η Συνθήκη της Λωζάνης (1923)

Στα πρώτα χρόνια του  20ου αιώνα στη περιοχή των Βαλκανίων,  οι γενικευμένες πολεμικές συρράξεις συνεχίστηκαν περισσότερο από την υπόλοιπη ευρωπαϊκή ήπειρο. Μετά το τέλος των δυο Βαλκανικών Πολέμων , η ειρήνη αποκαταστάθηκε σε  χώρες όπως στη Βουλγαρία, στη Σερβία και στη Ρουμανία σε αντίθεση όμως με την  Ελλάδα και τη Τουρκία , πρώην Οθωμανική Αυτοκρατορία, που η πολεμική σύγκρουση συνεχίστηκε για άλλα 4 χρόνια με την καταστροφική, για την ελληνική πλευρά,  μικρασιατική εκστρατεία.  Η παύση πυρρός και το οριστικό πια τέλος του πολέμου ήρθε με τη σύναψη της Συνθήκης ειρήνης της Λωζάνης. 

 Η Συνθήκη της Λωζάνης , όπως έμεινε στην Ιστορία υπογράφηκε στη πόλη της Λωζάνης της Ελβετίας μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και της Μικρασιατικής εκστρατείας και έμελλε να καθορίσει τις σχέσεις Ελλάδος και Τουρκίας στα χρόνια που ακολούθησαν.

Οι διαβουλεύσεις για τη συμφωνία ξεκίνησαν στις 20 Οκτωβρίου του 1922 και υπογράφηκε τελικά ένα χρόνο μετά στις 24 Ιουλίου του 1923 , όχι μόνο από Ελλάδα και Τουρκία αλλά και από όλα τα  κράτη  που συμμετείχαν στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και την ΕΣΣΔ. Η Συνθήκη αυτή ήρθε να ακυρώσει την Συνθήκη των Σεβρών (1920), η οποία δεν είχε γίνει αποδεκτή από την τουρκική πλευρά ,ενώ καθόρισε τα οριστικά σύνορα της Τουρκίας. Επίσης, η Συνθήκη της Λωζάνης  υπήρξε ιδιαιτέρως σημαντική καθώς  τα αποτελέσματα της  αποτυπωνόταν όχι μόνο γεωπολιτικά αλλά και πληθυσμιακά αφού προβλεπόταν για πρώτη φορά τόση εκτεταμένη ανταλλαγή πληθυσμών . Υπολογίζεται πως περίπου 1.650.000  Οθωμανοί χριστιανοί μετεγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα ενώ αντίστοιχα στην Τουρκία γύρω στους 670.000 Έλληνες υπήκοοι μουσουλμάνοι. Παράλληλα , η Τουρκία υπέγραψε πως εγγυάται για τις ελληνικές μειονότητες στο έδαφος της  , για τον σεβασμό στη διαφορετική τους θρησκεία ενώ η Ελλάδα στη παρούσα σύμβαση συμφώνησε στην αποστρατικοποίηση των νήσων Λήμνου, Λέσβου, Σαμοθράκης, Χίου, Ικαρίας και Σάμου (γεγονός  όμως που άλλαξε αργότερα με τη Συνθήκη του Μοντρέ 1936). 

Επίσης , η Τουρκία ανέκτησε την Ανατολική Θράκη , την  Ίμβρο και  τη Τένεδο , τη περιοχή της Σμύρνης και τα σύνορα της με τη Συρία.  Η  Τουρκία παραχώρησε τα κυριαρχικά της δικαιώματα από τη Κύπρο στην Βρετανία και τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία. 

Η Συνθήκη της Λωζάνης προέβλεπε πως θρησκευτικά σύμβολα και τόποι λατρείας  παραμένουν αμετάβλητα χωρίς  καμία παρέμβαση από τις δυο χώρες.