Ο Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος και η Συνθήκη των Βερσαλλιών

Στο κατώφλι του Α' Παγκόσμιου Πολέμου 

Η Ευρώπη τα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα , λίγο πριν τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο έμοιαζε με καζάνι που έβραζε καθώς  σημαδεύτηκε από την άνοδο εθνικιστικών ιδεών  οι οποίες με τη σειρά τους καλλιέργησαν ένα πολεμικό κλίμα σε ολόκληρη την ήπειρο. Ένας  άκρατος εθνικισμός κατέλαβε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες συνοδευόμενες με ιμπεριαλιστικές τάσεις. Η  πολιτική επέκτασης των ανεπτυγμένων χωρών  και ο ανταγωνισμός για την επικράτηση στις αποικίες αποδείχθηκε  ίσως και ο κυριότερος  λόγος  για να ξεσπάσει ο Μεγάλος Πόλεμος, όπως αργότερα ονομάστηκε. Η επιθετική πολιτική της αναπτυσσόμενης Γερμανίας έφερε σύντομα τη δυσαρέσκεια στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές δυνάμεις, Βρετανία και Γαλλία. Άλλωστε η Γερμανία έπαιξε καθοριστικό ρόλο τη περίοδο αυτή αφού είχε κατορθώσει  επιτυχώς το 1870 να αποσπάσει τις γαλλικές επαρχίες Αλσατίας και Λοραίνης και ως ηγετική χώρα επιθυμούσε να διατηρήσει την  ισορροπία δυνάμεων. 

Η περιοχή όμως που πυροδότησε την πολεμική σύρραξη που διήρκησε περίπου 4 χρόνια ήταν σαφώς τα Βαλκάνια. Μετά το τέλος και του Β' Βαλκανικού Πολέμου, ο γεωπολιτικός χάρτης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης άλλαξε ριζικά. Η σπίθα άναψε όταν το 1914 Σέρβοι εθνικιστές δολοφόνησαν τον αρχιδούκα της Αυστρίας Φερδινάνδο στο Σεράγεβο της Βοσνίας. 

Ο αποικιακός ανταγωνισμός , ο εθνικισμός, ο ιμπεριαλισμός,  ο αντισημιτισμός  σε συνάρτηση με την διπλωματική αστάθεια συντέλεσαν τελικά να ξεσπάσει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Ο Μεγάλος Πόλεμος (1914 -1918)

Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος υπήρξε ο πρώτος καταστροφικότερος γενικευμένος πόλεμος που είχε γνωρίσει η ανθρωπότητα. Περίπου 8.500.000 εκατομμύρια ανθρωπίνων ψυχών χάθηκαν ενώ 20.000.000 ήταν οι τραυματίες. Παρόλη την καταστροφή που προκλήθηκε,  ο εθνικισμός και ο μιλιταρισμός δεν μειώθηκαν στο ελάχιστο. Ο "Πόλεμος των Χαρακωμάτων" όπως χαρακτηρίστηκε αργότερα,  άφησε πίσω του διαλυμένες τις μεγάλες ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες και μια Γερμανία ρημαγμένη και οικονομικά κατεστραμμένη. 

Το τέλος του Πολέμου και η Συνθήκη των Βερσαλλιών. 

Στις 28 Ιουνίου 1919 υπογράφηκε η Συνθήκη Βερσαλλιών στο Παρίσι και τέθηκε τέλος στον πόλεμο. Οι όροι της συνθήκης που  επιβλήθηκαν στην ηττημένη και ταπεινωμένη Γερμανία αποδειχθηκαν ιδιαίτερα σκληροί. Ανάμεσα στους όρους, οι επαρχίες Αλσατία και Λοραίνη επιστράφηκαν στη Γαλλία ενώ στο κράτος της Γερμανίας απαγορεύτηκε αφενός να ενοποιηθεί με την Αυστρία,  αφετέρου να διατηρήσει έναν μεγαλύτερο στρατό από  100.000 άνδρες με βαρύ οπλισμό. Η Συνθήκη αυτή πέρασε στη συνείδηση των Γερμανών ως η πιο ταπεινωτική της στιγμή στην Ιστορία, κάτι που την οδήγησε σταδιακά  στην άνοδο του ναζισμού.

Στις 10 Σεπτεμβρίου του 1919 υπογράφεται μεταξύ των νικητών η συνθήκη Σεν Ζερμέν (Αγίου Γερμανού) για την τύχη της Αυστροουγγαρίας. Εφεξής, τα κράτη Ουγγαρία, Κροατία , Σερβία, Πολωνία, Τσεχία και Σλοβενία  είναι πια ανεξάρτητα και η Αυστροουγγαρία των Αψβούργων είναι πια παρελθόν.