Η Σφαγή της Χίου (1822)

 

Το νησί της Χίου στα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας ήταν μια ακμάζουσα κοινωνία χάρη στο καλλιεργήσιμο και εξαγώγιμο προϊόν του νησιού,  την μαστίχα.Οι κάτοικοι της ήταν συνάμα κυρίαρχοι των θαλασσών κυριαρχώντας με τα εμπορικά τους πλοία  σε Μεσόγειο, Μαύρη Θάλασσα και Αιγαίο . Το 1822 το νησί απαριθμούσε πάνω από 100.000 κατοίκους και απολάμβανε ιδιαίτερα προνόμια από τον Σουλτάνο καθιστώντας με αυτό τον τρόπο σχεδόν αυτόνομο . 

Η εξέγερση του 1822 και η Σφαγή 

      Από τους πρώτους κιόλας μήνες του 1821,  όταν ανακηρύχθηκε η  επανάσταση σε όλη την ελληνική επικράτεια , οι κάτοικοι της Χίου προετοίμαζονταν για εξέγερση . Μόλις όμως στις 10 Μαρτίου του 1822 ο Σάμιος Λυκούργος Λογοθέτης με την προτροπή του και του Αντωνίου Μπουρνιά και 1500 άνδρες από τη Σάμο αποβιβάστηκαν στο νησί και ξεσήκωσαν  τους ντόπιους σε γενικευμένη επανάσταση. Στο μεταξύ οι 3000 Τούρκοι που διέμεναν εκεί , κλείστηκαν  στο Κάστρο.  Ο ξεσηκωμός των Ελλήνων  μαθεύτηκε γρήγορα και ο Οθωμανός  διοικητής Αιγαίου Καρά Αλή πασάς  έστειλε 7000 τουρκικό στράτευμα στο νησί  από τα παράλια της Μικράς Ασίας με σκοπό να καταπνίξει την επανάσταση. Με βοήθεια της τουρκικής φρουράς και αφού πυρπόλησε τα περίχωρα και την πρωτεύουσα του νησιού , κατόρθωσε με ευκολία να νικήσει τους επαναστατημένους Έλληνες και αμέσως να επιδοθεί σε πρωτοφανείς αγριότητες. Αφενός από τη μια το ελληνικό στράτευμα  που δεν ήταν καλά προετοιμασμένο,  αφετέρου η έλλειψη  σύμπνοιας  μεταξύ των οπλαρχηγών και η καθυστέρηση της  ελληνικής βοήθειας ,αφού μόνο  άνδρες από τα Ψαρά κατορθώσαν να έρθουν να συνδράμουν στην εξέγερση, το τέλος της επανάστασης στη Χίο ήταν ήδη προδιαγεγραμμένο. Πάνω από 42.000 Έλληνες σφαγιάστηκαν , αν και στα τουρκικά αρχεία της εποχής δηλώθηκαν 120000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά .Εν ολίγοις, εξοντώθηκε  σχεδόν ολόκληρος ο χιώτικος πληθυσμος , εκτός από τα παιδιά από 3-12 και οι γυναίκες έως 40 ετών που  αιχμαλωτίστηκαν  και πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Δύσης και της Ανατολής. Μόλις  23.οοο άτομα κατάφεραν να διαφύγουν στα Ψαρά, στη  Πελοπόννησο  και στη  Δυτική Ευρώπη για να σωθούν. 

Η Σφαγή της Χίου στην Τέχνη 

  Τα πρωτοφανή κατασταλτικά μέτρα και οι θηριωδίες των Οθωμανών προκάλεσαν  γρήγορα τον αποτροπιασμό της Ευρώπης και ξεσήκωσαν ένα πρωτοφανές κύμα φιλελληνισμού. Ποιητές και καλλιτέχνες του ρομαντισμού όπως ο  Γάλλος συγγραφέας Βίκτωρ Ουγκώ και ο  Γάλλος ζωγράφος  Ευγένιος Ντελακρουά  αποτύπωσαν τόσο με ρεαλισμό όσο με δραματικό τρόπο τη Σφαγή της Χίου που έμεινε στην Ιστορία.